Ilustracja poglądowa. Symbol kłódki i napis na ekranie nie potwierdzają bezpieczeństwa sprzedawcy ani płatności.
- Bezpieczne zakupy i sprzedaż w internecie – rozmowę, płatność i wysyłkę prowadź w oficjalnym systemie platformy. Nie korzystaj z linków do płatności, „odbioru środków” ani „weryfikacji karty” przesłanych przez drugą stronę.
- Fałszywy kurier, dopłata do paczki, odbiór pieniędzy i weryfikacja karty – to częste preteksty do wyłudzenia danych logowania, danych karty albo autoryzacji operacji.
- Nieautoryzowana transakcja – co do zasady dostawca usług płatniczych zwraca jej kwotę najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu lub stwierdzeniu transakcji, z wyjątkami określonymi w ustawie.
- Oszustwo nie zawsze oznacza transakcję nieautoryzowaną – inaczej może być oceniana operacja wykonana bez zgody użytkownika, a inaczej przelew, który użytkownik sam zlecił pod wpływem manipulacji oszusta.
- Status sprzedającego ma znaczenie – zakup od przedsiębiorcy podlega innym zasadom niż zakup od osoby prywatnej. W transakcji między osobami prywatnymi nie stosuje się typowych praw konsumenckich wynikających z umowy zawieranej z przedsiębiorcą.
- Po ujawnieniu danych reaguj od razu – zabezpiecz kartę, bankowość i pocztę, zmień hasła, zastrzeż PESEL oraz podejmij działania odpowiednie do rodzaju ujawnionego dokumentu.
- Podejrzane SMS-y – można przekazywać do CERT Polska na bezpłatny numer 8080. Podejrzane strony i wiadomości można zgłaszać również przez formularz CERT Polska oraz usługę „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel.
Bezpieczne zakupy i sprzedaż w internecie wymagają kontroli nad kanałem płatności, komunikacji i wysyłki. Oszust nie musi włamywać się do banku. Często próbuje przekonać użytkownika, aby sam otworzył fałszywą stronę, podał dane albo zatwierdził przygotowaną przez przestępcę operację.
Scenariusz może wyglądać jak zwykła transakcja: kupujący „zapłacił”, kurier „wymaga dopłaty”, platforma „prosi o weryfikację”, a bank rzekomo „oczekuje potwierdzenia”. Poniżej znajdziesz zasady bezpiecznego kupowania i sprzedawania, procedurę po oszustwie oraz sposób zabezpieczenia dowodów do reklamacji i sporu.
Jak wybrać bezpieczny sposób płatności i odbioru?
| Opcja | Kiedy wybrać | Zalety | Ograniczenia | Największe ryzyko |
|---|---|---|---|---|
| Płatność i wysyłka przez system platformy | Gdy marketplace udostępnia własną płatność, wysyłkę, ochronę kupującego lub system sporu | Ślad transakcji w platformie, łatwiejsza weryfikacja statusu i prostsze zabezpieczenie dowodów | Regulamin platformy, opłaty oraz warunki ochrony | Fałszywy link do „odbioru środków” lub „potwierdzenia płatności” |
| Odbiór osobisty z płatnością po sprawdzeniu towaru | Przy elektronice, zegarkach, sprzęcie fotograficznym, markowej odzieży i innych rzeczach podatnych na podmianę | Możliwość sprawdzenia stanu, numerów seryjnych, akcesoriów i działania przed zapłatą | Logistyka spotkania i ograniczony czas na sprawdzenie rzeczy | Zapłata przed sprawdzeniem rzeczy albo spotkanie w nieodpowiednim miejscu |
| Płatność kartą w sklepie internetowym lub pobranie | Przy zakupie od e-sklepu albo gdy transakcja odbywa się poza systemem marketplace | Potwierdzenie płatności, dokumenty zakupu oraz dostępne ścieżki reklamacyjne | Warunki reklamacji i procedur zależą od rodzaju płatności oraz konkretnej sprawy | Podszycie pod sklep, bank lub operatora płatności |
Praktyczna zasada: jeśli platforma udostępnia własną płatność i wysyłkę, wykonuj czynności bezpośrednio w jej aplikacji lub po samodzielnym wejściu na oficjalną stronę. Nie potwierdzaj transakcji przez link przesłany w wiadomości.
Jakie oszustwa występują na marketplace?
Bardzo częsty schemat wykorzystuje fałszywy panel płatności albo stronę podszywającą się pod marketplace, bank, operatora płatności lub firmę kurierską. Sprzedający otrzymuje informację, że kupujący „zapłacił”, a następnie link do „odbioru środków”. Kupujący może z kolei dostać wiadomość o dopłacie do przesyłki lub konieczności potwierdzenia płatności.
- Scam na sprzedającego – link do „odbioru pieniędzy” albo „potwierdzenia sprzedaży” prowadzi do fałszywego panelu.
- Scam na kuriera – wiadomość informuje o dopłacie, błędzie adresu lub konieczności potwierdzenia wysyłki.
- Wyłudzenie kodu – rozmówca prosi o kod SMS, kod z aplikacji banku, kod BLIK albo rzekomy „kod do odbioru pieniędzy”.
- Fałszywy sklep – strona udaje rzeczywisty sklep lub wykorzystuje fikcyjną markę do zebrania płatności albo danych użytkownika.
- Fałszywe potwierdzenie płatności – oszust przesyła zrzut ekranu lub wiadomość, która ma przekonać sprzedającego do wysyłki przed faktycznym zaksięgowaniem środków.
W każdym z tych scenariuszy oszust próbuje przenieść transakcję poza oficjalny system platformy albo nakłonić użytkownika do przekazania danych potrzebnych do wykonania operacji finansowej.
Jak rozpoznać fałszywą ofertę lub podejrzanego kupującego?
- Cena – znacząco odbiega od podobnych ofert, a sprzedający nie podaje logicznego uzasadnienia.
- Opis i zdjęcia – są ogólne, kopiowane albo brakuje zdjęć detali, numerów seryjnych, akcesoriów lub uszkodzeń.
- Profil – jest świeży, nie ma historii transakcji lub zawiera niespójne informacje.
- Komunikacja – druga strona nalega na e-mail, telefon, zewnętrzny komunikator, link do płatności, dopłatę albo „weryfikację karty”.
- Presja – pojawiają się komunikaty typu „kurier już czeka”, „transakcja zaraz wygaśnie” albo „musisz potwierdzić natychmiast”.
Jak bezpiecznie płacić na marketplace?
Fałszywa bramka może prosić o numer karty, CVV/CVC, login i hasło do bankowości albo zatwierdzenie operacji w aplikacji. Użytkownik sądzi, że odbiera środki lub dokonuje niewielkiej dopłaty, podczas gdy w rzeczywistości przekazuje dane albo zatwierdza inną czynność.
- Adres strony – wpisz go samodzielnie albo korzystaj z oficjalnej aplikacji.
- Ekran autoryzacji – przed zatwierdzeniem sprawdź kwotę, walutę, rodzaj operacji i dane odbiorcy lub akceptanta widoczne w komunikacie banku.
- Dane karty – nie podawaj numeru karty, daty ważności ani CVV/CVC w rozmowie z drugą stroną transakcji.
- BLIK – kod BLIK służy do rozpoczęcia określonej operacji, np. płatności lub wypłaty. Nie jest potrzebny do „odebrania pieniędzy” od obcej osoby.
Jeżeli transakcja nie jest widoczna w oficjalnym panelu platformy ani na rachunku, zrzut ekranu przesłany przez drugą stronę nie jest wiarygodnym potwierdzeniem zapłaty.
Jakie linki i komunikaty oznaczają wysokie ryzyko?
Fałszywe SMS-y, e-maile i wiadomości w komunikatorach podszywają się pod firmy kurierskie, platformy sprzedażowe, sklepy, banki i operatorów płatności. Celem jest przekierowanie użytkownika do podstawionej strony albo skłonienie go do wykonania określonej operacji.
- żądają niewielkiej dopłaty do przesyłki,
- proszą o numer karty, datę ważności lub CVV/CVC w celu „odbioru środków”,
- nakazują zalogowanie się do banku przez przesłany link,
- proszą o kod SMS, kod BLIK, PIN albo zatwierdzenie operacji,
- nakazują instalację programu do zdalnej pomocy,
- wywołują presję czasu lub grożą utratą transakcji.
Jeżeli masz wątpliwość, zamknij wiadomość i samodzielnie otwórz oficjalną aplikację lub wpisz adres serwisu w przeglądarce. Nie oceniaj bezpieczeństwa wyłącznie na podstawie wyglądu strony.
Jak bezpiecznie sprzedawać przez internet?
- Wysyłka – korzystaj z narzędzi platformy albo zamawiaj przewoźnika samodzielnie na jego oficjalnej stronie.
- Potwierdzenie płatności – sprawdzaj status w panelu platformy lub na rachunku.
- Komunikacja – prowadź rozmowę w systemie platformy, aby zachować historię potrzebną w razie sporu.
- Pobranie – wcześniej sprawdź zasady przewoźnika, termin przekazania środków i koszt zwrotu nieodebranej przesyłki.
- Dowody – przed wysyłką zrób zdjęcia przedmiotu, numeru seryjnego, stanu rzeczy, paczki, etykiety oraz potwierdzenia nadania.
Brak widocznej płatności w oficjalnym systemie oznacza, że sprzedający nie powinien wysyłać towaru wyłącznie na podstawie wiadomości od kupującego.
Jak chronić się przed podróbką, podmianą lub pustą paczką?
- Przed zakupem – poproś o aktualne zdjęcia detali, numerów seryjnych, plomb, akcesoriów i uszkodzeń.
- Przy odbiorze – sprawdź stan opakowania, taśmy, etykietę i widoczne ślady naruszenia przesyłki.
- Otwarcie paczki – przy wartościowych przedmiotach możesz nagrać cały proces od pokazania zamkniętego opakowania i etykiety po wyjęcie zawartości.
- Po odbiorze – porównaj numery seryjne, akcesoria, opis oferty i stan rzeczy.
Czy kupujesz od przedsiębiorcy, czy od osoby prywatnej?
Status sprzedającego wpływa na prawa kupującego. Osoba fizyczna kupująca od przedsiębiorcy w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową korzysta z ochrony konsumenckiej. Sprzedaż między osobami prywatnymi odbywa się przede wszystkim na zasadach Kodeksu cywilnego oraz regulaminu platformy.
| Zagadnienie | Zakup od przedsiębiorcy | Zakup od osoby prywatnej |
|---|---|---|
| Status kupującego | Osoba fizyczna kupująca w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową korzysta z ochrony konsumenckiej | Kupujący nie jest konsumentem w relacji z prywatnym sprzedającym |
| Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość | Co do zasady przysługuje konsumentowi w ustawowym terminie, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach | Nie przysługuje ustawowe prawo konsumenckiego odstąpienia tylko dlatego, że zakup odbył się przez internet |
| Odpowiedzialność za wadę lub niezgodność rzeczy | Stosuje się przepisy konsumenckie dotyczące zgodności towaru z umową | Znaczenie mają przepisy Kodeksu cywilnego, w tym rękojmia; jej zakres może być w umowie ograniczony lub wyłączony w granicach dopuszczonych prawem |
| Ochrona oferowana przez marketplace | Zależy dodatkowo od regulaminu i warunków programu ochrony platformy | Również może przysługiwać na zasadach określonych przez platformę, niezależnie od braku statusu konsumenta wobec sprzedającego |
Jeżeli paczka jest widocznie uszkodzona, zgłoś problem przewoźnikowi zgodnie z jego procedurą i zachowaj dokumentację odbioru.
Jakie ustawienia w banku i telefonie ograniczają straty?
Nie da się wyeliminować każdej próby phishingu, ale można ograniczyć skutki przejęcia danych karty, dostępu do bankowości lub konta internetowego.
| Ustawienie | Co ustawiasz | Efekt | Przykład |
|---|---|---|---|
| Limity transakcji | Limity przelewów, płatności kartą online oraz BLIK | Ograniczają kwotę, którą można zapłacić lub przelać w ramach limitów udostępnianych przez bank | Wyższy limit ustawiasz tylko na czas konkretnej płatności |
| Alerty | Powiadomienia push lub SMS o płatnościach, przelewach i logowaniu | Szybsze wykrycie nieznanej aktywności | Powiadomienie o nieznanej płatności pozwala szybciej skontaktować się z bankiem |
| 3D Secure i SCA | Dodatkowe uwierzytelnienie płatności, gdy jest wymagane | Dodatkowe zabezpieczenie płatności wymagających uwierzytelnienia | Przed zatwierdzeniem sprawdzasz kwotę i nazwę sklepu lub akceptanta w komunikacie banku |
| Osobna karta lub rachunek do zakupów | Karta lub rachunek z saldem przeznaczonym na bieżące zakupy | Mniejsze ryzyko utraty większej kwoty, jeżeli dane używane do zakupów online zostaną przejęte | Na rachunku zakupowym utrzymujesz tylko kwotę potrzebną do płatności |
W telefonie używaj blokady ekranu, aktualizuj system i aplikacje oraz zabezpiecz pocztę logowaniem wieloskładnikowym. Po podejrzeniu przejęcia skrzynki zmień hasło, sprawdź aktywne sesje, wyloguj nieznane urządzenia i zweryfikuj ustawione metody odzyskiwania konta.
Co zrobić po oszustwie na marketplace?
Wyrok TSUE z 15 października 2026 r., C-70/25: zarzut rażącego niedbalstwa płatnika nie pozwala bankowi wstrzymać niezwłocznego zwrotu nieautoryzowanej transakcji. Późniejsze dochodzenie przez bank odpowiedzialności klienta wymaga wykazania odpowiednich przesłanek. Pełna treść wyroku TSUE.
Przy nieautoryzowanej transakcji liczy się szybkie zgłoszenie. Co do zasady dostawca usług płatniczych zwraca jej kwotę najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu lub stwierdzeniu transakcji. Wyjątek od niezwłocznego zwrotu dotyczy uzasadnionego i należycie udokumentowanego podejrzenia oszustwa po stronie płatnika, o którym dostawca pisemnie zawiadomi organy powołane do ścigania przestępstw.
Transakcję należy zgłosić bez zbędnej zwłoki. Jeżeli użytkownik nie dokona zgłoszenia w terminie 13 miesięcy określonym w ustawie o usługach płatniczych, jego roszczenia wobec dostawcy z tego tytułu co do zasady wygasają.
Przy rachunku płatniczym termin 13 miesięcy biegnie od obciążenia rachunku albo od dnia, w którym transakcja miała zostać wykonana; dla użytkownika bez rachunku zastosowanie ma art. 44 ust. 3. Wygaśnięcia z art. 44 ust. 2 nie stosuje się, gdy dostawca nie przekazał wymaganych informacji o transakcji.
Co zrobić w pierwszych minutach po incydencie?
- Karta – jeżeli podałeś jej dane lub widzisz podejrzaną operację, zablokuj ją i skontaktuj się z bankiem. Ustal, czy karta powinna zostać trwale zastrzeżona i zastąpiona nową.
- Bankowość internetowa lub mobilna – jeśli podałeś login, hasło albo dane umożliwiające dostęp do rachunku, skontaktuj się z bankiem i zabezpiecz dostęp do usług.
- BLIK – wyłącz usługę lub ustaw możliwie niski limit, jeżeli bank udostępnia takie ustawienie, i sprawdź historię operacji. W razie wątpliwości skontaktuj się z bankiem.
- Poczta i marketplace – zmień hasła, wyloguj nieznane sesje i włącz MFA.
- Dowody – zapisz rozmowę, SMS-y, e-maile, domeny, linki, potwierdzenia, identyfikatory i godziny operacji.
Co zrobić w zależności od tego, jakie dane wyciekły?
| Co uzyskał oszust | Pierwsze działanie | Co dodatkowo sprawdzić |
|---|---|---|
| Dane karty | Zablokuj kartę i skontaktuj się z bankiem w sprawie jej zastrzeżenia | Historię transakcji, limity i płatności cykliczne |
| Login lub hasło do banku | Natychmiast skontaktuj się z bankiem i zabezpiecz dostęp do bankowości | Przelewy, odbiorców zaufanych, limity i zmiany ustawień |
| Kod BLIK lub zatwierdzona operacja | Skontaktuj się z bankiem i sprawdź konkretną operację | Kwotę, rodzaj operacji, miejsce wypłaty lub dane odbiorcy |
| Hasło do poczty lub marketplace | Zmień hasło, wyloguj inne sesje i włącz MFA | Metody odzyskiwania konta, reguły poczty i nieznane urządzenia |
| PESEL | Zastrzeż PESEL w mObywatelu, przez gov.pl albo w urzędzie gminy | Czy przekazano także dane dokumentu, rachunku lub inne dane identyfikacyjne |
| Dane lub kopia dokumentu | Zastrzeż PESEL i sprawdź możliwość zastrzeżenia dokumentu w Systemie Dokumenty Zastrzeżone | Jeżeli doszło do utraty lub wykorzystania danych dokumentu, sprawdź procedurę właściwą dla konkretnego dokumentu. Czasowe zawieszenie dotyczy e-dowodu wydanego od 4 marca 2019 r. i jest przeznaczone na sytuację, gdy dokument może się odnaleźć |
Jeżeli podejrzewasz, że dane dowodu osobistego zostały wykorzystane bez Twojej zgody – możesz zgłosić nieuprawnione wykorzystanie danych osobowych zgodnie z procedurą gov.pl, dołączając dokumenty uprawdopodobniające podejrzenie. Zgłoszenie kradzieży tożsamości powoduje unieważnienie dowodu osobistego, a w przypadku osoby pełnoletniej numer PESEL zostaje zastrzeżony z urzędu.
Nie usuwaj rozmowy ani konta przed zabezpieczeniem dowodów. Nie oddzwaniaj na numer podany w podejrzanej wiadomości i nie instaluj programu do zdalnej obsługi wskazanego przez rozmówcę. Po incydencie korzystaj z danych kontaktowych pobranych samodzielnie z oficjalnej strony banku, platformy lub instytucji.
Jak prowadzić reklamację, chargeback i spór?
Po oszustwie dostępne mogą być różne ścieżki. Reklamacja w banku dotyczy działania usługi płatniczej lub konkretnej transakcji. Chargeback jest procedurą dotyczącą transakcji kartowych, prowadzoną za pośrednictwem banku według zasad organizacji kartowej. Spór w marketplace dotyczy warunków transakcji, przesyłki lub zachowania użytkowników platformy.
| Problem | Gdzie zgłosić | Najważniejsze dowody | Cel |
|---|---|---|---|
| Nieautoryzowana transakcja | Bank lub inny dostawca usług płatniczych | Historia rachunku, kwota, czas operacji, dane odbiorcy, przebieg uwierzytelnienia | Reklamacja i ustalenie odpowiedzialności zgodnie z ustawą |
| Towar nie dotarł lub jest niezgodny z ustaleniami | Sprzedawca, platforma, a przy płatności kartą także bank, jeżeli istnieją podstawy do chargebacku | Oferta, rozmowa, płatność, numer przesyłki, zdjęcia i dokumentacja odbioru | Reklamacja, spór w platformie lub właściwa procedura kartowa |
| Fałszywy link, e-mail lub SMS | CERT Polska, platforma oraz bank, jeśli doszło do operacji finansowej | Oryginalna wiadomość, domena, link, data, godzina i zrzuty ekranu | Ograniczenie skutków incydentu i zabezpieczenie dowodów |
| Ujawnienie danych osobowych | mObywatel/gov.pl, bank, platforma oraz organy ścigania, jeżeli istnieje podejrzenie przestępstwa | Zakres ujawnionych danych, wiadomości, dokumenty i daty zdarzeń | Ograniczenie ryzyka wykorzystania tożsamości i zabezpieczenie sprawy |
Jak opisać bankowi sposób wykonania transakcji?
| Co się wydarzyło? | Co opisać w reklamacji? |
|---|---|
| Nie wykonywałeś ani nie zatwierdzałeś operacji | Wskaż jednoznacznie, że kwestionujesz autoryzację konkretnej transakcji |
| Sam zleciłeś przelew na rachunek oszusta | Opisz sposób manipulacji, treść komunikacji oraz rzeczywisty cel, w jakim wykonałeś przelew |
| Zatwierdziłeś operację, ale przedstawiono Ci inny cel | Opisz dokładnie komunikaty, kwotę, odbiorcę i informacje widoczne w aplikacji lub na ekranie autoryzacji |
| Przekazałeś dane, a kolejne operacje wykonał przestępca | Oddziel własne działania od operacji, których nie zlecałeś ani nie zatwierdzałeś |
Czym różni się chargeback od reklamacji nieautoryzowanej transakcji?
Chargeback nie jest ustawowym odpowiednikiem reklamacji nieautoryzowanej transakcji i nie działa automatycznie w każdej sprawie. Dotyczy płatności kartowych, a możliwość zastosowania konkretnego powodu chargebacku zależy od okoliczności oraz reguł organizacji kartowej. Procedurę inicjuje klient za pośrednictwem banku wydającego kartę.
Kiedy pojawia się limit równowartości 50 euro?
Odpowiedzialność płatnika do równowartości 50 euro dotyczy określonych przypadków przewidzianych w ustawie o usługach płatniczych, m.in. skutków użycia utraconego, skradzionego lub przywłaszczonego instrumentu płatniczego przed jego zgłoszeniem. Nie oznacza automatycznie, że każda osoba poszkodowana w phishingu odpowiada wyłącznie do tej kwoty.
Jeżeli bank powołuje się na umyślne działanie albo rażące niedbalstwo, znaczenie ma cały przebieg zdarzenia. Sam fakt zarejestrowania użycia instrumentu płatniczego nie wystarcza automatycznie do wykazania, że płatnik autoryzował transakcję albo dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Do reklamacji nie wpisuj niepotwierdzonych przypuszczeń. Zachowaj pierwotne wiadomości i opisuj kolejność zdarzeń zgodnie z rzeczywistym przebiegiem. Bank może analizować m.in. logi systemowe, dane techniczne dotyczące urządzenia i sesji, sposób uwierzytelnienia oraz informacje prezentowane podczas operacji.
Checklista – bezpieczna transakcja krok po kroku
- Trzymaj transakcję w platformie – komunikacja, płatność i wysyłka powinny odbywać się w oficjalnym procesie.
- Sprawdź ofertę, profil i status sprzedającego – cenę, opis, zdjęcia, historię konta oraz informację, czy sprzedawcą jest przedsiębiorca, czy osoba prywatna.
- Nie podawaj danych karty ani danych bankowych drugiej stronie transakcji.
- Nie przekazuj kodów autoryzacyjnych – SMS, BLIK, PIN ani potwierdzenie w aplikacji nie służą do „odbioru pieniędzy”.
- Czytaj ekran autoryzacji – sprawdź kwotę, walutę, typ operacji i odbiorcę.
- Włącz alerty i ustaw limity odpowiadające codziennym potrzebom dla kart, przelewów i BLIK.
- Zabezpieczaj dowody wysyłki i odbioru – zdjęcia, numer przesyłki, etykietę, ofertę i rozmowę.
- Po incydencie reaguj natychmiast – zabezpiecz kartę, bankowość, BLIK, pocztę i konta internetowe odpowiednio do zakresu wycieku.
- Zgłoś sprawę – do banku, platformy i w razie podejrzenia przestępstwa do organów ścigania.
- Zgłoś phishing do CERT Polska – SMS na 8080, a podejrzane strony i wiadomości przez oficjalne kanały CERT.
- Przy wycieku danych osobowych – zastrzeż PESEL, a przy ujawnieniu danych dokumentu sprawdź zastrzeżenie dokumentu oraz procedurę właściwą dla konkretnego dokumentu.
Słowniczek pojęć
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać fałszywy link do płatności na marketplace?
Podejrzany link często prowadzi poza oficjalną platformę i żąda logowania do banku, danych karty albo zatwierdzenia operacji. Płatność uruchamiaj samodzielnie w aplikacji lub na oficjalnej stronie platformy.
Czy bank zwraca pieniądze za nieautoryzowaną transakcję?
Co do zasady dostawca usług płatniczych zwraca kwotę nieautoryzowanej transakcji najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po jej zgłoszeniu lub stwierdzeniu. Ustawa przewiduje określone wyjątki.
Co zrobić po podaniu loginu i hasła do banku na fałszywej stronie?
Natychmiast skontaktuj się z bankiem i zabezpiecz dostęp do bankowości. Sprawdź historię operacji, limity i odbiorców, a także zmień hasła do innych kont, jeżeli używałeś podobnych danych logowania.
Czy użycie kodu SMS lub zatwierdzenie operacji zawsze oznacza, że transakcja była prawidłowo autoryzowana?
Nie należy oceniać sprawy wyłącznie na podstawie technicznego użycia kodu lub instrumentu płatniczego. Znaczenie ma sposób wyrażenia zgody oraz pełny przebieg zdarzenia, w tym informacje przedstawione użytkownikowi podczas autoryzacji.
Jak działa chargeback po zakupie w internecie?
Chargeback dotyczy płatności kartowej. Klient zgłasza sprawę do banku, który ocenia ją zgodnie z zasadami organizacji kartowej. Procedura może mieć zastosowanie m.in. przy niewykonaniu świadczenia lub w innych przypadkach przewidzianych przez odpowiednie reguły.
Gdzie zgłosić podejrzany SMS z linkiem?
Podejrzany SMS z linkiem można przekazać do CERT Polska na bezpłatny numer 8080. Podejrzane strony i wiadomości e-mail można zgłaszać przez formularz CERT Polska lub usługę „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel.
Co zrobić po przekazaniu oszustowi PESEL lub danych dokumentu?
Zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel, przez gov.pl albo w urzędzie gminy. Jeżeli oszust otrzymał również dane dokumentu lub jego kopię, sprawdź możliwość zastrzeżenia dokumentu oraz procedurę właściwą dla konkretnego dokumentu.
Źródła i podstawa prawna
- CERT Polska, „Oszustwa na portalach z ogłoszeniami (Classiscam)”, 12/04/2022 r.
- CERT Polska, „(Nie)bezpieczne płatności!”
- CEBRF KNF, „Scam na kupującego”
- UOKiK, „Nieautoryzowane transakcje”
- Rzecznik Finansowy, „Transakcje nieautoryzowane”
- Rzecznik Finansowy, „Jak złożyć reklamację do banku lub ubezpieczyciela? Ważne zmiany od 13 lutego 2026 r.”
- ISAP, ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych – tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 623
- UOKiK, „Sprzedaż poza lokalem i na odległość”
- mObywatel, „Zastrzeż PESEL”
- mObywatel, „Zastrzeż dokument”
- gov.pl, zgłoszenie utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego
- gov.pl, zgłoszenie nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych i kradzieży tożsamości
- CERT Polska, formularz zgłoszenia incydentu
Dane i stan prawny sprawdzone na dzień: 29/08/2026 r.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Sprawdź limity i alerty w bankowości oraz ustaw je odpowiednio do sposobu korzystania z rachunku.
- Ustal jedną zasadę dla marketplace – żadnych płatności, dopłat ani logowania przez link przesłany przez drugą stronę.
- Przed zakupem sprawdź status sprzedającego – przedsiębiorca i osoba prywatna podlegają innym zasadom odpowiedzialności.
- Przygotuj procedurę awaryjną – kontakt z bankiem, zabezpieczenie karty i kont, zgłoszenie do platformy oraz zachowanie dowodów.
- Sprawdź zabezpieczenia danych osobowych – zastrzeżenie PESEL i, gdy jest to potrzebne, zastrzeżenie dokumentu oraz procedurę właściwą dla konkretnego dokumentu.
Aktualizacja źródłowa: 29 sierpnia 2026 r. Kontrola i korekta 23 października 2026 r.: przepisy o płatnościach, pełny wyrok TSUE C-70/25, procedury bezpieczeństwa i ilustracja.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Treści przedstawione w artykule mają wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani finansowej w rozumieniu przepisów prawa. Przed podjęciem decyzji mającej wpływ na Twoje finanse, skonsultuj się z właściwym specjalistą.