Czy bank odda pieniądze po oszustwie? Zasady odpowiedzialności klienta i banku po nieautoryzowanej transakcji


Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Bank powinien zwrócić pieniądze przede wszystkim wtedy, gdy doszło do nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Nie każde oszustwo automatycznie oznacza taką transakcję.
  • Zwrot w trybie D+1 oznacza zwrot kwoty albo przywrócenie rachunku do stanu sprzed obciążenia niezwłocznie, najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po stwierdzeniu przez bank nieautoryzowanej transakcji albo otrzymaniu odpowiedniego zgłoszenia.
  • Największy spór dotyczy rozróżnienia między brakiem zgody na transakcję, zatwierdzeniem czynności pod wpływem podstępu i świadomym przelewem na rachunek wskazany przez oszusta.
  • To bank powinien wykazać, że transakcja była autoryzowana. Sam zapis logowania, użycia aplikacji, urządzenia albo kodu nie wystarcza do udowodnienia autoryzacji ani umyślności lub rażącego niedbalstwa klienta.
  • 13 miesięcy to ustawowy termin graniczny – po jego przekroczeniu roszczenia określone w art. 44 ustawy co do zasady wygasają, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w ustawie.
  • Najpierw zabezpiecz dostęp, potem zbierz dowody. Zablokuj zagrożone instrumenty płatnicze, zgłoś zdarzenie bankowi, złóż reklamację i zabezpiecz materiał dowodowy.

Ten artykuł wyjaśnia zasady odpowiedzialności klienta i banku. Jeśli potrzebujesz kolejnych kroków po wykryciu transakcji, przejdź do poradnika jak zgłosić nieautoryzowaną transakcję i przygotować reklamację.

Czy bank odda pieniądze po oszustwie? Jeżeli doszło do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bank co do zasady ma obowiązek zwrócić środki. Gdy klient zaprzecza autoryzacji, ciężar wykazania, że transakcja została autoryzowana i prawidłowo zapisana, spoczywa na banku.

Trzeba odróżnić trzy sytuacje: przejęcie konta przez oszusta, zatwierdzenie czynności pod wpływem manipulacji oraz świadome zlecenie przelewu na rachunek wskazany przez przestępcę. Są to różne stany faktyczne i mogą prowadzić do odmiennej oceny prawnej. Artykuł wyjaśnia, kiedy działa zasada D+1, kiedy odpowiedzialność może obciążać klienta i jak przygotować reklamację.

Warianty w skrócie

Sytuacja Co to oznacza Co dzieje się dalej Największe ryzyko Co robić
Nieautoryzowana transakcja Nie wyraziłeś zgody na konkretną operację w sposób uzgodniony z bankiem Bank co do zasady powinien zastosować zwrot w trybie D+1 Spór o to, czy transakcja rzeczywiście była nieautoryzowana Zgłoś kwestionowaną transakcję, zabezpiecz dowody i złóż reklamację
Operacja zatwierdzona pod wpływem manipulacji Klient wykonał określoną czynność, ale pozostawał w błędzie co do jej rzeczywistego celu Powstaje spór o zakres i skuteczność zgody na konkretną transakcję Bank może twierdzić, że klient zaakceptował operację Opisz mechanizm podstępu, treść komunikatów, presję i to, co według Ciebie oznaczała zatwierdzana czynność
Świadomy przelew do oszusta Klient sam zlecił przelew, wierząc w fałszywą historię przedstawioną przez przestępcę Mechanizm D+1 właściwy dla nieautoryzowanych transakcji może nie mieć zastosowania Bank wskaże, że klient świadomie zlecił konkretną płatność Zabezpiecz dowody manipulacji i przeanalizuj również reakcję banku na nietypową operację
Rażące niedbalstwo albo działanie umyślne Bank zarzuca poważne naruszenie obowiązków dotyczących bezpieczeństwa instrumentu płatniczego Może powstać spór o odpowiedzialność klienta za stratę Pełna odpowiedzialność klienta, jeżeli przesłanki ustawowe zostaną wykazane Żądaj wskazania konkretnego zachowania, podstawy prawnej i dowodów potwierdzających zarzut

Przykład: jeżeli z konta zniknęło 3 900 zł, a Ty nie zlecałeś przelewu i nie znasz odbiorcy, poinformuj bank, że kwestionujesz autoryzację i zgłaszasz nieautoryzowaną transakcję płatniczą. Nie ograniczaj zgłoszenia do ogólnej prośby o „sprawdzenie przelewu”.

Jak rodzaj oszustwa wpływa na możliwość zwrotu?

Co się wydarzyło Czy może to być transakcja nieautoryzowana? Czy może działać D+1? Co trzeba ustalić Najważniejsze dowody
Oszust przejął bankowość i sam wykonał przelew Często tak Co do zasady tak, jeżeli transakcja była nieautoryzowana Kto zainicjował i zatwierdził operację Logowania, urządzenia, alerty, historia transakcji
Oszust użył utraconej albo skradzionej karty Często tak Co do zasady tak Sposób użycia karty i moment zgłoszenia jej utraty Historia operacji, moment zastrzeżenia, dane transakcji
Oszust uzyskał dane przez phishing i sam wykonał operację Może tak Zależy od tego, kto faktycznie autoryzował konkretną transakcję Zakres przejętego dostępu i czynności wykonane przez klienta Fałszywa strona, SMS-y, logowania, historia urządzeń
Klient podał kod BLIK osobie podszywającej się pod znajomego Zależy od przebiegu zdarzenia Zależy od kwalifikacji konkretnej operacji Kto zainicjował transakcję i co klient zatwierdził w aplikacji Rozmowa z komunikatora, komunikaty w aplikacji, godziny operacji
Klient sam przelał pieniądze na „konto techniczne” wskazane przez oszusta Nie automatycznie Nie wynika automatycznie z art. 46 Czy klient świadomie zlecił konkretną płatność oraz jakie informacje otrzymał Historia połączeń, komunikaty, potwierdzenie przelewu, ostrzeżenia banku
Klient sam wpłacił pieniądze na fałszywą inwestycję Zwykle nie w klasycznym modelu nieautoryzowanej transakcji Zwykle nie z samej podstawy dotyczącej transakcji nieautoryzowanej Czy klient świadomie zlecił płatność i jaki był mechanizm oszustwa Materiały platformy, korespondencja, potwierdzenia wpłat

Czy bank musi oddać pieniądze po nieautoryzowanej transakcji?

Jeżeli transakcja była nieautoryzowana, bank co do zasady ma obowiązek zwrócić jej kwotę, a gdy obciążono rachunek – przywrócić go do stanu, jaki istniałby bez tej transakcji.

Nie jest to uznaniowa decyzja banku. Ustawa o usługach płatniczych określa zasady odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje i termin zwrotu środków.

Przykład: z rachunku zniknęło 1 850 zł. Jeżeli nie zlecałeś przelewu, nie zatwierdziłeś wypłaty i nie wyraziłeś zgody na tę operację, zgłoś bankowi, że kwestionujesz autoryzację transakcji i żądasz zwrotu środków.

Znaczenie ma rzeczywisty przebieg zdarzenia. Nie należy automatycznie określać jako nieautoryzowanej każdej płatności wykonanej w wyniku oszustwa. Jeżeli nie wiesz, czy dana operacja była autoryzowana w rozumieniu ustawy, przedstaw bankowi dokładnie, które czynności wykonałeś samodzielnie, których nie wykonywałeś i jakie informacje otrzymałeś od oszusta.

Powrót na górę

Czym jest nieautoryzowana transakcja i gdzie przebiega granica zgody klienta?

Transakcja jest autoryzowana, jeżeli płatnik wyraził zgodę na jej wykonanie w sposób przewidziany w umowie z dostawcą usług płatniczych.

Trzeba odróżnić uwierzytelnienie od autoryzacji. Uwierzytelnienie służy weryfikacji tożsamości użytkownika albo ważności określonego instrumentu płatniczego. Autoryzacja dotyczy zgody na wykonanie konkretnej transakcji.

Samo zarejestrowane użycie instrumentu płatniczego nie wystarcza do udowodnienia, że klient autoryzował transakcję. Zgodnie z art. 45 ustawy nie wystarcza ono również samo w sobie do wykazania umyślności lub rażącego niedbalstwa klienta.

Przejęcie konta przez oszusta, zatwierdzenie czynności pod wpływem podstępu oraz samodzielne zlecenie przelewu na rachunek oszusta to różne stany faktyczne. Nie należy automatycznie stosować do nich tych samych zasad odpowiedzialności.

W reklamacji opisz, co dokładnie wydarzyło się przed transakcją. Wskaż, kto się z Tobą kontaktował, jaki komunikat widziałeś, co zrobiłeś samodzielnie, czego nie zrobiłeś oraz jaki według Ciebie był cel zatwierdzanej czynności.

Powrót na górę

Co zrobić od razu po wykryciu oszustwa na koncie, karcie albo BLIK-u?

Najpierw ogranicz możliwość wykonania kolejnych operacji, następnie zgłoś zdarzenie i zabezpiecz materiał dowodowy.

Skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię, aplikację albo inny kanał wskazany przez bank. Zastrzeż kartę, zablokuj bankowość lub aplikację, usuń nieznane urządzenia zaufane i zmień dane dostępowe, jeżeli istnieje ryzyko ich przejęcia.

Jeżeli kwestionujesz zgodę na konkretną operację, zgłoś ją bankowi i dokładnie opisz jej przebieg. Zachowaj numer zgłoszenia, godzinę kontaktu, kwotę, dane odbiorcy oraz potwierdzenia wykonanych blokad.

Nie usuwaj wiadomości, historii połączeń ani zrzutów ekranu przed zabezpieczeniem dowodów. Mogą mieć znaczenie podczas reklamacji, postępowania przed Rzecznikiem Finansowym albo procesu sądowego.
  1. Zablokuj dostęp – kartę, aplikację, bankowość internetową i nieznane urządzenia zaufane.
  2. Zgłoś kwestionowaną transakcję – wskaż, czego nie autoryzowałeś i jaki był przebieg zdarzenia.
  3. Zmień dane bezpieczeństwa – hasła, PIN i limity, jeżeli wymaga tego sytuacja.
  4. Zabezpiecz dowody – SMS-y, historię połączeń, wiadomości, e-maile i zrzuty ekranu.
  5. Zawiadom policję – zachowaj potwierdzenie złożenia zawiadomienia i numer sprawy, jeżeli został nadany.

Powrót na górę

Ile czasu ma bank na zwrot pieniędzy i kiedy działa zasada D+1?

Przy nieautoryzowanej transakcji bank powinien dokonać zwrotu niezwłocznie, najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia transakcji przez bank albo otrzymania stosownego zgłoszenia.

Zwrot w trybie D+1 i rozpatrzenie reklamacji to dwa odrębne mechanizmy. Termin D+1 dotyczy zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji. Procedura reklamacyjna służy rozpatrzeniu stanowiska klienta i może trwać dłużej.

Procedura Termin Co oznacza Czego nie należy z nią mylić
Zwrot nieautoryzowanej transakcji Niezwłocznie, najpóźniej D+1 Zwrot kwoty albo przywrócenie rachunku do właściwego stanu Z ostatecznym rozstrzygnięciem odpowiedzialności klienta
Reklamacja dotycząca usługi płatniczej 15 dni roboczych Termin na odpowiedź banku Z terminem zwrotu D+1
Szczególnie skomplikowana reklamacja Maksymalnie 35 dni roboczych Wydłużony termin odpowiedzi po spełnieniu ustawowych warunków Z automatycznym prawem banku do wstrzymania zwrotu
Powiadomienie o transakcji Niezwłocznie, z ustawowym terminem granicznym wynikającym z art. 44 Warunek zachowania roszczeń przewidzianych ustawą Z terminem rozpatrzenia reklamacji

W sprawach dotyczących usług płatniczych odpowiedź na reklamację powinna być udzielona w terminie 15 dni roboczych. W szczególnie skomplikowanym przypadku termin może zostać wydłużony, jednak nie powinien przekroczyć 35 dni roboczych, przy zachowaniu ustawowych warunków przedłużenia.

Przykład: zgłaszasz nieautoryzowaną transakcję w środę. Jeżeli czwartek jest dniem roboczym w rozumieniu ustawy i zasad działania dostawcy, ustawowy termin graniczny dla zwrotu co do zasady przypada na koniec czwartku.

D+1 nie rozstrzyga ostatecznie odpowiedzialności klienta. Zwrot kwoty i późniejsza ocena, czy klient ponosi odpowiedzialność z powodu działania umyślnego albo rażącego niedbalstwa, to odrębne kwestie.

Bank może odstąpić od niezwłocznego zwrotu, gdy ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo ze strony płatnika, i poinformuje o tym pisemnie organy powołane do ścigania przestępstw.

Powrót na górę

Co bank musi udowodnić, aby odmówić zwrotu?

Jeżeli klient zaprzecza autoryzacji, to na dostawcy usług płatniczych spoczywa ciężar udowodnienia, że transakcja została autoryzowana i prawidłowo zapisana oraz że nie miała na nią wpływu awaria techniczna ani inna usterka.

Bank nie powinien ograniczać uzasadnienia do informacji, że nastąpiło poprawne logowanie, użyto aplikacji, urządzenia albo określonej metody uwierzytelnienia. Art. 45 ust. 2 ustawy wyraźnie wskazuje, że samo zarejestrowane użycie instrumentu płatniczego nie wystarcza do udowodnienia autoryzacji.

Jeżeli bank powołuje się na umyślne działanie albo rażące niedbalstwo, powinien wykazać okoliczności uzasadniające taki zarzut. Samo ogólne stwierdzenie o „naruszeniu zasad bezpieczeństwa” nie opisuje jeszcze, jakie konkretne zachowanie klienta miałoby spełniać ustawowe przesłanki odpowiedzialności.

Twierdzenie banku Co powinien wykazać Czego samo w sobie nie wystarcza
Transakcja była autoryzowana Zgodę płatnika na konkretną transakcję oraz prawidłowe zapisanie operacji Samo zarejestrowane użycie instrumentu płatniczego
Klient dopuścił się rażącego niedbalstwa Konkretne zachowanie klienta, naruszony obowiązek i okoliczności uzasadniające kwalifikację zachowania jako rażącego niedbalstwa Ogólne odwołanie do braku ostrożności
Bank wstrzymuje zwrot D+1 Uzasadnione i należycie udokumentowane podejrzenie oszustwa płatnika oraz pisemne poinformowanie organów ścigania Sama wewnętrzna analiza banku albo nierozpatrzona reklamacja
Czego bank nie może uznać automatycznie za rozstrzygający dowód?

  • Poprawnego logowania – nie oznacza ono automatycznie, że klient wyraził zgodę na konkretną transakcję.
  • Użycia kodu, aplikacji albo urządzenia – samo zarejestrowane użycie instrumentu nie wystarcza do wykazania autoryzacji.
  • Samego faktu, że klient padł ofiarą phishingu – nie przesądza on automatycznie ani o odpowiedzialności banku, ani klienta; trzeba ustalić przebieg konkretnej transakcji.

Termin 13 miesięcy należy odróżnić od wyjątku od D+1. Jeżeli użytkownik nie powiadomi dostawcy w ciągu 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku albo od dnia, w którym transakcja miała zostać wykonana, roszczenia określone w art. 44 co do zasady wygasają.

Ustawa przewiduje odrębne zasady dla użytkownika, który nie korzysta z rachunku płatniczego, oraz wyjątek dotyczący sytuacji, w której dostawca nie udostępnił albo nie udostępnił w wymagany sposób informacji o transakcji. Dlatego termin 13 miesięcy nie powinien być traktowany jako bezwzględna reguła oderwana od pozostałych warunków art. 44.

Powrót na górę

Czy podanie kodu BLIK, PIN-u, hasła albo zatwierdzenie operacji zawsze wyklucza zwrot?

Nie. Sam fakt użycia kodu, hasła lub innego elementu uwierzytelniającego nie rozstrzyga automatycznie kwestii autoryzacji, ale sposób wykonania operacji i treść komunikatów widocznych dla klienta mają istotne znaczenie.

W pierwszym scenariuszu oszust przejmuje dostęp i sam wykonuje operację. W drugim klient wykonuje określone czynności pod wpływem podstępu, pozostając w błędzie co do ich celu. W trzecim klient świadomie zleca przelew na rachunek wskazany przez oszusta, ponieważ uwierzył w fałszywą historię.

W przypadku BLIK-u trzeba ustalić cały przebieg operacji. Znaczenie ma między innymi to, kto wygenerował kod, kto zainicjował płatność lub wypłatę, jakie informacje wyświetlała aplikacja i czy klient zatwierdził konkretną kwotę oraz rodzaj transakcji.

Scenariusz Istota problemu Typowy argument banku Co trzeba ustalić
Oszust przejął aplikację i sam wykonał operację Brak zgody klienta na konkretną transakcję Analiza logowań, urządzeń i mechanizmów uwierzytelnienia Kto faktycznie zainicjował i zatwierdził operację
Kod BLIK podany osobie podszywającej się pod znajomego Trzeba ustalić zakres czynności klienta i znaczenie zatwierdzenia w aplikacji Klient sam przekazał kod lub zaakceptował operację Treść komunikatu, kwotę, typ operacji i przebieg manipulacji
Przelew na „konto techniczne” po rozmowie z fałszywym pracownikiem banku Klient mógł świadomie zlecić konkretny przelew, pozostając jednocześnie ofiarą oszustwa Transakcja została świadomie zlecona przez klienta Czy zgoda dotyczyła rzeczywiście wykonanej transakcji oraz jak bank reagował na sygnały ryzyka

Jeżeli uważałeś, że zatwierdzasz logowanie, blokadę, weryfikację albo cofnięcie operacji, opisz dokładnie treść komunikatów oraz to, co zostało Ci przedstawione przez oszusta. Nie wystarczy samo stwierdzenie, że „zostałeś oszukany” – dla oceny sprawy ważne jest, na co faktycznie wyraziłeś zgodę.

Powrót na górę

Kiedy bank nie odda pieniędzy automatycznie?

Nie każde oszustwo prowadzi do zwrotu w trybie D+1, ponieważ ten mechanizm dotyczy nieautoryzowanych transakcji płatniczych.

Szczególnie trudne są przypadki, w których klient sam wykonał przelew na rachunek przestępcy, wpłacił środki na fałszywą platformę inwestycyjną albo świadomie zatwierdził konkretną płatność, ponieważ został wprowadzony w błąd co do osoby odbiorcy lub celu płatności.

W takich sprawach należy oddzielić problem oszustwa od problemu autoryzacji. To, że klient został oszukany, nie oznacza automatycznie, że transakcja była nieautoryzowana w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych.

Jeżeli klient sam świadomie zlecił konkretny przelew, spór może wymagać analizy innych podstaw odpowiedzialności niż sam mechanizm zwrotu nieautoryzowanej transakcji.
  • Oszustwo inwestycyjne – świadoma wpłata na fałszywą platformę nie jest automatycznie nieautoryzowaną transakcją płatniczą.
  • Przelew na „konto techniczne” – bank może wskazywać, że klient sam zlecił przelew na podany rachunek.
  • Podawanie kodów i zatwierdzanie kolejnych operacji – wymaga analizy komunikatów, zachowania klienta i przesłanek ewentualnego rażącego niedbalstwa.
  • Brak zgłoszenia w terminie określonym w art. 44 – może prowadzić do wygaśnięcia ustawowych roszczeń, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w tym przepisie.

Powrót na górę

Za co odpowiada bank, a za co może odpowiadać klient?

Odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję zależy między innymi od rodzaju zdarzenia, zachowania klienta przed i po transakcji oraz spełnienia przesłanek określonych w art. 46 ustawy.

Przed zgłoszeniem utraty, kradzieży albo przywłaszczenia instrumentu płatniczego płatnik może odpowiadać za nieautoryzowane transakcje do równowartości 50 euro, ale tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.

Limit dotyczy nieautoryzowanych transakcji będących skutkiem posłużenia się utraconym lub skradzionym instrumentem płatniczym albo przywłaszczenia instrumentu płatniczego. Nie oznacza więc automatycznego udziału klienta do 50 euro w każdej nieautoryzowanej transakcji.

Limit 50 euro nie ma zastosowania między innymi wtedy, gdy klient nie miał możliwości stwierdzenia utraty, kradzieży lub przywłaszczenia instrumentu przed transakcją, chyba że działał umyślnie, albo gdy utrata instrumentu była wynikiem działania lub zaniechania pracownika, agenta, oddziału dostawcy lub innego podmiotu wskazanego w ustawie.

Jeżeli klient doprowadził do nieautoryzowanych transakcji umyślnie albo wskutek umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia obowiązków określonych w art. 42 ustawy, może odpowiadać za nie w pełnej wysokości.

Po dokonaniu zgłoszenia utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia instrumentu klient co do zasady nie odpowiada za późniejsze nieautoryzowane transakcje, chyba że doprowadził do nich umyślnie.

  • Bank – odpowiada za wykonanie obowiązków wynikających z ustawy, bezpieczeństwo świadczonej usługi oraz prawidłową obsługę zgłoszenia.
  • Klient – powinien korzystać z instrumentu płatniczego zgodnie z umową, chronić indywidualne dane uwierzytelniające i niezwłocznie zgłaszać utratę, kradzież, przywłaszczenie albo nieuprawnione użycie instrumentu.
  • Spór – może dotyczyć autoryzacji, zachowania klienta, momentu zgłoszenia, mechanizmu oszustwa i wartości zgromadzonych dowodów.

Powrót na górę

Jak złożyć reklamację i co zrobić po odmowie banku?

Dobrze udokumentowana reklamacja powinna przedstawiać chronologicznie przebieg zdarzenia, wskazywać kwestionowaną transakcję oraz zawierać konkretne żądanie.

Podaj datę, godzinę, kwotę, rodzaj transakcji, dane odbiorcy, moment wykrycia zdarzenia oraz godzinę pierwszego kontaktu z bankiem. Jeżeli rzeczywiście nie wyraziłeś zgody na konkretną operację, napisz wprost, że zgłaszasz nieautoryzowaną transakcję płatniczą i żądasz zwrotu środków oraz – gdy dotyczy – przywrócenia rachunku do stanu sprzed obciążenia.

Przykładowa formuła może brzmieć: „Zgłaszam nieautoryzowaną transakcję płatniczą i wnoszę o niezwłoczny zwrot jej kwoty oraz przywrócenie rachunku do stanu, jaki istniałby, gdyby transakcja nie została wykonana”. Stosuj ją wyłącznie wtedy, gdy odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia.

Oś czasu porządkuje materiał dowodowy. Zapisz godziny kontaktu z oszustem, wykonania operacji, wykrycia zdarzenia, zgłoszenia bankowi i zablokowania instrumentów płatniczych.
Rodzaj zdarzenia Jakie dowody zabezpieczyć Dlaczego są istotne
Przejęcie bankowości lub aplikacji SMS-y, historia logowań, zrzuty ekranu, alerty bezpieczeństwa, numer zgłoszenia do banku Pomagają ustalić, kto i w jaki sposób uzyskał dostęp oraz wykonał operację
Podszycie pod znajomego i BLIK Rozmowę z komunikatora, numer telefonu, godziny wygenerowania kodu i zatwierdzenia operacji Pozwalają odtworzyć sposób działania oszusta oraz zakres czynności wykonanych przez klienta
Fałszywy pracownik banku Historię połączeń, SMS-y, e-maile, notatkę z rozmowy, zrzuty ekranu i potwierdzenie zawiadomienia policji Pomagają wykazać przebieg manipulacji i ustalić, jakie informacje otrzymał klient

Od 13/02/2026 r. podmioty rynku finansowego objęte ustawą o rozpatrywaniu reklamacji mają obowiązek umożliwiać składanie reklamacji również elektronicznie. Zachowaj kopię reklamacji, potwierdzenie jej wysłania i listę załączników.

Jeżeli bank odmawia zwrotu, poproś o jednoznaczne wskazanie podstawy prawnej, sposobu wykazania autoryzacji, dowodów oraz – jeżeli bank powołuje się na rażące niedbalstwo – dokładnego zachowania, które jego zdaniem spełnia tę przesłankę. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego możesz rozważyć postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym, pomoc miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów albo dochodzenie roszczeń przed sądem.

W sprawie C-70/25 Tukowiecka rzecznik generalny TSUE przedstawił 05/03/2026 r. opinię, zgodnie z którą dostawca nie powinien odmawiać bezzwłocznego zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji wyłącznie z powodu zarzutu rażącego niedbalstwa klienta. Po dokonaniu zwrotu bank może natomiast dochodzić od klienta pokrycia straty, jeżeli wykaże ustawowe przesłanki jego odpowiedzialności.

Aktualizacja 23/10/2026 r.: TSUE wydał wyrok w sprawie C-70/25 Tukowiecka 15/10/2026 r. Trybunał potwierdził, że samo przypisanie klientowi rażącego zaniedbania nie pozwala dostawcy odmówić bezzwłocznego zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji. Po zwrocie bank może dochodzić pokrycia straty, jeżeli udowodni przesłanki odpowiedzialności klienta. Opisany powyżej etap opinii rzecznika generalnego został więc zakończony wydaniem wyroku.

Powrót na górę

Checklista, co zrobić krok po kroku

  1. Zablokuj dostęp – zastrzeż kartę, zablokuj aplikację albo bankowość internetową, jeżeli wymaga tego sytuacja.
  2. Zgłoś bankowi zdarzenie – jasno wskaż, które transakcje kwestionujesz i dlaczego.
  3. Zmień dane bezpieczeństwa – hasło, PIN, limity i urządzenia zaufane, jeżeli istnieje ryzyko ich przejęcia.
  4. Zabezpiecz dowody – zrzuty ekranu, SMS-y, historię połączeń, komunikatory i e-maile.
  5. Złóż reklamację – przedstaw oś czasu, żądanie oraz listę załączników.
  6. Zawiadom policję – zachowaj potwierdzenie zgłoszenia i numer sprawy, jeżeli został nadany.
  7. Kontroluj terminy – odróżnij D+1 od terminu rozpatrzenia reklamacji i terminu z art. 44.
  8. Przeanalizuj odpowiedź banku – sprawdź, czy bank wskazał konkretne dowody i podstawę prawną.
  9. Po wyczerpaniu reklamacji rozważ dalsze działania – Rzecznika Finansowego, rzecznika konsumentów albo postępowanie sądowe.

Powrót na górę

Macierz decyzji, co zrobić na kolejnym etapie

Etap Kiedy Co zrobić Co zachować
Zgłoszenie do banku Niezwłocznie po wykryciu zdarzenia Zablokuj zagrożone instrumenty i zgłoś kwestionowane transakcje Numer zgłoszenia, godzinę rozmowy, potwierdzenie blokady
Reklamacja Jak najszybciej po zabezpieczeniu dostępu i podstawowych dowodów Przedstaw żądanie, chronologię i dowody Kopię reklamacji, załączniki i potwierdzenie wysłania
Odwołanie Po odmowie albo niepełnej odpowiedzi banku Odnieś się do argumentów banku i zażądaj wyjaśnienia podstawy autoryzacji lub zarzutu rażącego niedbalstwa Odpowiedź banku, własne odwołanie i dodatkowe dowody
Rzecznik Finansowy lub sąd Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego, jeżeli spór nie został rozwiązany Rozważ właściwy tryb dalszego dochodzenia roszczeń Pełną chronologię, korespondencję, dokumenty i potwierdzenia zgłoszeń

Powrót na górę

Słowniczek pojęć

Nieautoryzowana transakcja płatnicza
Transakcja, na której wykonanie płatnik nie wyraził zgody w sposób przewidziany dla autoryzacji transakcji.
Ang. unauthorised payment transaction


Autoryzacja
Zgoda płatnika na wykonanie transakcji płatniczej wyrażona w sposób przewidziany w umowie z dostawcą usług płatniczych.
Ang. authorisation


Uwierzytelnienie
Procedura pozwalająca dostawcy zweryfikować tożsamość użytkownika usług płatniczych lub ważność stosowania konkretnego instrumentu płatniczego, w tym indywidualnych danych uwierzytelniających użytkownika.
Ang. authentication


D+1
Praktyczne określenie ustawowego terminu zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji – niezwłocznie, najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po dniu jej stwierdzenia przez dostawcę albo otrzymania stosownego zgłoszenia, z uwzględnieniem ustawowego wyjątku.
Ang. following business day


Rażące niedbalstwo
Kwalifikowana postać niedbalstwa oceniana na podstawie konkretnych okoliczności sprawy. W sporze dotyczącym odpowiedzialności klienta bank nie może opierać tego zarzutu wyłącznie na ogólnym stwierdzeniu o braku ostrożności.
Ang. gross negligence

Powrót na górę

FAQ, najczęściej zadawane pytania

Czy bank musi oddać pieniądze po nieautoryzowanej transakcji?

Co do zasady tak. Przy nieautoryzowanej transakcji bank powinien zwrócić jej kwotę i, gdy dotyczy, przywrócić rachunek do stanu, jaki istniałby bez tej transakcji.

Ile czasu ma bank na zwrot pieniędzy po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji?

Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po stwierdzeniu transakcji przez bank albo otrzymaniu stosownego zgłoszenia, z wyjątkiem sytuacji określonej w ustawie.

Czy wpisanie kodu BLIK zawsze wyklucza zwrot pieniędzy?

Nie. Trzeba ustalić cały przebieg operacji, w tym kto ją zainicjował, co klient zatwierdził oraz jakie informacje były widoczne w aplikacji.

Czy bank może czekać ze zwrotem do końca reklamacji?

Sam fakt prowadzenia postępowania reklamacyjnego nie zastępuje ustawowego mechanizmu zwrotu nieautoryzowanej transakcji. Wyjątek od bezzwłocznego zwrotu został określony w art. 46 ustawy.

Kiedy klient odpowiada do równowartości 50 euro?

W przypadkach wskazanych w art. 46 ust. 2 ustawy, gdy nieautoryzowana transakcja jest skutkiem użycia utraconego lub skradzionego instrumentu płatniczego albo jego przywłaszczenia. Ustawa przewiduje także sytuacje, w których limit nie ma zastosowania.

Ile czasu mam na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji?

Zdarzenie należy zgłosić niezwłocznie. Co do zasady brak powiadomienia dostawcy w terminie 13 miesięcy powoduje wygaśnięcie roszczeń wskazanych w art. 44, ale ustawa przewiduje wyjątki i szczególne zasady.

Co zrobić, gdy bank odrzuci reklamację po oszustwie?

Przeanalizuj uzasadnienie i zażądaj wskazania podstawy prawnej oraz dowodów. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego możesz rozważyć pomoc Rzecznika Finansowego, rzecznika konsumentów albo dochodzenie roszczeń przed sądem.

Powrót na górę

Źródła i podstawa prawna

Dane i zasady aktualne na dzień: 21/08/2026 r.

Uzupełnienie dotyczące wyroku TSUE C-70/25: 23/10/2026 r.

Jak czytać przykłady: przykłady przedstawiają sposób stosowania zasad i nie przesądzają wyniku konkretnego sporu. Odpowiedzialność zależy od rzeczywistego przebiegu zdarzenia, treści komunikatów, działań klienta i banku oraz zgromadzonych dowodów.

Powrót na górę

Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?

  • Ustal, które czynności wykonałeś samodzielnie, a których nie wykonywałeś.
  • Zabezpiecz rachunek i wszystkie dowody związane ze zdarzeniem.
  • Przygotuj reklamację zawierającą oś czasu, konkretne żądanie i listę dowodów.
  • Jeżeli bank odmówi zwrotu, sprawdź, czy wskazał podstawę prawną, dowody autoryzacji oraz konkretne okoliczności uzasadniające ewentualny zarzut rażącego niedbalstwa.

Powrót na górę

Aktualizacja artykułu: 21 sierpnia 2026 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Treści przedstawione w artykule mają wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani finansowej w rozumieniu przepisów prawa. Przed podjęciem decyzji mającej wpływ na Twoje finanse, skonsultuj się z właściwym specjalistą.